В книге на материале произведений писателей-сатириков 20-30-х годов ХХ века – Дж.Мамедкулузаде, А.Ахвердиева, Т.Шах--бази, Б.Талыблы, Гантемира, Мир Джалала, С.Рахмана и др., впервые раскрываются речевые средства и паралингвистические механизмы комического, манеры эзоповского повествования, иносказания, деформации, неожиданности, недоразумения, несоответствия и другие языковые приемы разоблачения негативных явлений, уродств и безобразий.

"Namərd qonşuların növbəti xəyanəti ilə başlayan Qarabağ savaşı ilk günlərdən jurnalist kimi məni də özünə qatdı. Xalqımıza qarşı aparılan bu ədalətsiz müharibə haqqında yalnız məlumatları dünyaya yaymaq, minlərlə insan taleyinin müşahidəçisi olmaq məni qane etmədi. Ona görə ki, başına gələn başmaqçı olar, deyiblər. Uzaq minilliklərin, yaxın yüzilliklərin müxtəlif dönəmlərində tarixi gerçəklikləri qədərincə kağıza köçürməmişik. Zaman keçdikcə müharibənin yaraları sağalır, üstündə göz yaşları tökülmüş qəbirlər, sərdabələr uçub dağılır. Çox şey unudulur..."

Altı fəsildən ibarət olan bu kitabda ulu dilin təşəkkülü və protodillərə ayrılması, protodillərin dialekt parçalanması əsasında dil ailələrinin yaranması, şumer-türk varisliyi, e.ə.III-I minilliklərdə protoazərbaycan dilinin inkişaf yolu - Azərbaycanda etnik tərkib və dil məsələləri, ümumxalq Azərbaycan dilinin (III-V əsrlər), sonrakı mərhələdə (VI-VIII əsrlər) Azərbaycan şifahi ədəbi dilinin formalaşmasını şərtləndirən amillər nəzərdən keçirilmiş, ilk dəfə olaraq təşəkkül dövrünün ölməz abidəsi olan “Dədə Qorqud”un dilinin sintaktik quruluşu geniş tədqiq edilmişdir. Son fəsil Azərbaycan yazılı ədəbi dilinin meydana çıxma tarixinə həsr olunmuşdur.

Kitab ali məktəblərin müəllim və tələbələri, gənc elmi işçilər, Azərbaycan xalqının tarixi və dilinin mənşəyi ilə maraqlanan oxucular üçün nəzərdə tutulmuşdur.