A F T O B İ O Q R A F İ Y A

Qəzənfər Şirin oğlu Kazımov 3 martt 1937-ci ildə Azərbaycan respublikası, Cəbrayıl rayonunun Soltanlı kəndində anadan olmuşdur. Atası Allahverdiyev Şirin Kazım oğlu məktəb direktorluğundan müharibəyə getmiş və 1943-cü ildə cəbhədə həlak olmuşdur. Anası Verdiyeva Xeyrənsə Fərhad qızı uzun müddət (1960-cı ilə qədər) kolxozda işləmişdir; 12 yanvar 2003-cü ildə vəfat etmişdir..
Q.Ş.Kazımov 1955-ci ildə Soltanlı kənd orta məktəbini, 1960-cı ildə V.İ.Lenin adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix-filologiya fakültəsini bitirmişdir. İki il - 1960-1962-ci illərdə Soltanlı kənd orta məktəbində müəllim işləmiş, 1962-ci ildə Azərbaycan dilçiliyi ixtisası üzrə Pedaqoji Universitetin aspiranturasına daxil olmuşdur. 1967-ci ildə namizədlik, 1988-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Namizədlik dissertasiyasının mövzusu: "Ə.Haqverdiyevin dramaturgiya dili"; doktorluq dissertasiyasının mövzusu: "Azərbaycan sovet satirik nəsrinin dili.1920-1940-cı illər (komizmin dil vasitə və üsulları problemi)".
Q.Ş.Kazımov Pedaqoji Universitetdə müəllim (1965-1971), dosent (1972-1988), professor (1989-1998) vəzifələrində işləmişdir. 1989-1997-ci illərdə Pedaqoji Universitetin filologiya fakültəsinin dekanı olmuşdur. Bir müddət Pedaqoji Universitetdə müdafiə şurasının sədr müavini (1990-1994), sonralar Ali Attestasiya Komissiyasında ekspert şurasının üzvü (1996-1999) olmuşdur. 1979-cu ildən Təhsil Nazirliyi nəzdində filologiya üzrə elmi-metodiki şuranın üzvüdür. 1999-cu ildən Nəsimi adına Dilçilik institutunda aparıcı elmi işçi işləmişdir; 2001-ci ildən həmin institutun Azərbaycan dialektologiyası şöbəsinin müdiridir. Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Asiya Kral Cəmiyyətinin üzvüdür. Böyük Britaniya, Kembric Bioqrafiya İnstitutunda və ABŞ Bioqrafiya İnstitutunda qeydə alınmışdır. Ədəbi tənqidlə məşğuldur. Respublika Yazıçıları Birliyinin və Respublika Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.
Ailəlidir. İki övladı var.
Əsas əsərləri: "Azərbaycan dilindən təcrübi məşğələlər" (1973), "Yazıçı və dil" (1975), "Komik-bədii vasitələr" (1983), "Bədii ədəbiyyatda komizm üsulları" (1987), "Qurbani" (1990), "Qurbani və poetikası", (1996), "Sənət düşüncələri" (1997), "Dilimiz-tariximiz" (1998), "Müasir Azərbaycan dili.Sintaksis" (2000), «Azərbaycan dilinin tarixi (Ən qədim dövrlərdən XIII əsrə qədər)» və s. Ali və orta məktəblərin "Azərbaycan dili" dərsliklərinin ("Azərbaycan dili",7-8-ci siniflər üçün dərslik, 1983=cü ildən; "Azərbaycan dili", rus məktəbinin 2-3-cü sinifləri üçün dərslik, 1977-ci ildən; «Azərbaycan dili» - 8-9-cu siniflər üçün – 2003-cü ildən ; "Müasir Azərbaycan dili.Sintaksis", ali məktəblər üçün dərslik, 2000) müəllifidir. Mərkəzi mətbuatda 200-dən artıq elmi və elmi-publisistik məqaləsi çap olunmuşdur.
Əsas yaradıcılıq tstiqamətləri:

 

-Azərbaycan dili tarixi;

-müasir Azərbaycan dilinin quruluşu;

-bədii əsərlərin dili;

-komizm (satira və yumor) nəzəriyyəsi;

-üslub və üslubiyyat məsələləri;

-ədəbiyyatşünaslıq məsələləri;

-etimologiya;

-metodika. dilin tədrisi

Q.Ş.KAZIMOV

24.01.2002

---

 

KİTABLAR:

• Dilimiz-tariximiz.-Bakı,1998.
• Azərbaycan dili.-7-8-ci siniflər üçün dərslik, 1998, 1999, 2001,2002. (prof.Y.Seyidovla)
• Azərbaycaqn dili.-8-9-cu siniflər üçün dərslik, «Təhsil» nəşriyyatı,2003 (dos.F.Şahbazlı ilə)
• Müasir Azərbaycan dili.Sintaksis. -Ali məktəblər üçün dərslik, Bakı,"Ünsiyyət",2000, 496 s.
• Azərbaycan dili.-rus məktəbinin 3-cü sinfi üçün dərslik, Bakı,2003
• Azərbaycan dilinin tarixi.Ən qədim dövrlərdən XIII əsrə qədər.-Bakı, Təhsil» nəşriyyatı,20003.

MƏQALƏLƏR:

1998

• Xalq sevgisi ilə (Anarın 60 illiyi).-«Zaman» qəzeti,26 fevral 1998, 43/944.
• Fizika ilə lirikanın vəhdəti.-V.Əliyevin «Çırağımı sevənlərə» (Bakı, Kür,1998) kitabına ön söz,s.3-11; «Şərqin səsi» qəz.,iyul 1998.15.
• Bir neçə söz.V.Əliyevin «Od.Ocaq.Məşşəl.Şam» kitabına.Bakı,1998.
• Xalq poeziyasında daşlaşan tariximiz. H.Mirzəyevin "Aşıq poeziyasında yaşayan adlarımız və tariximiz" əsərinə (Bakı,1997) ön söz; s.3-5.
• Mətn dilçiliyi problemləri. Ə.Abdullayevin "Aktual üzvlnmə və mətn" əsərinə (Bakı,1998) ön söz, s.5-21.
• Tariximizə, dilimizə məhəbbətlə. M.Nuriyevanın "Tariximizin söz yaddaşı" əsərinə (Bakı,1998) ön söz; s.3-5.
• Arxalı köpək qurd basar."Olaylar", noyabr 1998,nömrə: 77,78,79,90.
• Ədəbi dilimizin sintaksisinə yeni baxış.-"İki sahil", 18 dekabr 1998.
• Vətəndə vətənsiz olmuşuq.- «Sərbəst düşüncə» qəz. 12-22 noyabr 1998, 19/78.

1999

• Xəzan yarpaqları. -"Ədəbiyyat qəzeti", 22 dekabr 1999.
• Özü nisgilli, taleyi xoşbəxt şair (Əli Tudə – 70).- "Cümə" -"Xalq qəzeti"nin əlavəsi, 29 yanvar- 4 fevral 1999.
• Dəliliyin xeyiri."İki sahil",2 fevral 1999. 19/2263.
• Dünyamızın dərdləri.-Y.Nəsirlinin hekayə və povestləri haqqında).-«İki sahil», 3 mart 1999, 40.
• Mə'nəvi xəzinəmizin yorulmaz toplayıcı və tədqiqatçısı."Düşüncə" xüsusi buraxılış,may 1999.
• Yetmişə bir qalanda.-"İki sahil", 8 iyul 1999.
• Müasir Axısna türkləri dilinin tədqiqi.- İ.Kazımovun "Axısqa türklərinin dili" əsərinə (Bakı,1999) ön söz.
• İllər onü özü ilə gələcəyə aparır (Ə.Dəmirçizadə – 90).-"Ulus" qəzeti,28-31 avqusi1999.

2000

• 50 ilin işığında.-"İki sahil",2 fevral 2000
• Elin şair oğlu."Oğuz eli" qəzeti, xüsusi buraxılış,yanvar 2000
• Xalq naminə, haqq, ədalət naminə.-"Günay",19-25 fevral 2000
• Kövrək duyğular.Y.Nəsirlinin "Əgər ki yıxılsam, çinar göstərin" kitabında,s.3-32 (Bakı,2000)
• Reyhan ətirli şe'rlər.Y.Nəsirlinin göstərilən kitabında, s.295-306.
• "Kitabi-Dədə Qorqud" və Azərbaycan dilinin inkişaf mərhələləri.-"Kitabi-Dədə Qorqud" - 1300,Bakı,"Ünsiyyət",2000,s.25-55.
• Fəlsəfi düşüncənin, şərq fəlsəfəsinin poetik ifadə vasitələri.-"Sərbəst düşüncə",5-15 fevral 2000
• -sa,-sə şəkilçisi, onun praforma və derivatlarının, qrammatiik və üslubi xüsusiyyətlərinin tədqiqi.-G.Abdullayevanın "Azərbaycan dilində -sa,-sə şəkilçisi, onun qrammatik və üslubi xüsusiyyətləri" (Bakı,2000) əsərinə ön söz.s3-13
• Psixolinqvistik tədqiqat (İ.Kazımovla),-"Şərqin səsi",may 2000. "Tədqiqlər" -2.Bakı,2000
• Ali və orta ümumtəhsil məktəblərinin Azərbaycan dili və ədəbiyyat proqramları haqqında.-"Azərbaycan məktəbi",2000,nömrə 5.s.105-111.
• İsmi birləşmələr və onların tərəfləri arasında sintaktik əlaqələr.-"Dilsçilik məcmuəsi",Elm,2000,s.45-65.
• Əziz dost, unudulmaz yoldaş. "Türk bilimi araştıraları", 9 sayı, Sivas,2000,s.27-29
• Yunus Emre vk Qurbani.- "Türk bilimi araştıraları", 9 sayı, Sivas,2000,s.51-56.
• 2001
• Yunus Emre ve Qurbani. Türk bilimi araştırmaları.-9 sayı, Sivas, 2000,s.51-56.
• Dünya dillərinin qohumluğu (monogenez) problemi.-Elmi-praktik konfransın materialları, "Ünsiyyət",2001,s.223-255.
• Dostluq və sənət duyğuları."Ədəbiyyat qəzeti",12 yanvar 2001
• Həssas qəlbin kövrək duyğuları.Z.Məmmədqızının "Gözlərini görym sənin" (2001) kitabına ön söz.
• Şairin poeziya dili (R.Rza-90). «İki sahil», 2 mart 2001. 43/2795;"Ünsiyyət" qəzeti, aprel 2001(xüsusi buraxılış)
• İki bölünməkdən elə qorxmuşam. V.Arzumanlının "75 ilin pillələri" (2001) kitabında,s.172-176
• Azərbaycan tarixi - 1.-"Təzadlar" qəzeti, iyul-avqust 2001, nömrə 23,24,25,26,27,28,28,30.
• Poeziyanın şirin dili haqqında .-"İki sahil",2 oktyabr 2001.
• Həmişəyaşar sənət və sənətkar.-(İ.Əfəndiyevin vəfatının 5 ili) "Azərbaycan müəllimi", 4 oktyabr 2001
• Mirzə İbrahimov və dilimiz.-İki sahil", 5 dekabr 2001

2002

• Ulu dilin yaranması və protodtillərə parçalanması.-İki sahil", 15 yanvar 2002
• Qədim Azərbaycan dili dövrü.-"İki sahil", 2 fevral 2002, 5 fevral 3002, 6 fevral 2002,
• İnsan təbiəti və dilçilik.- Tədqiqlər - 1,AMEA nəşri, 2002.
• Nüvədi yanğısı və ya toponimlərin yeni ömrü.-İki sahil", 16 mart 2002
• Eolxoz rəhbəri.Əlisahib Əroğulun «Torpaq ətirli insan» (Bakı,2002) kitabına ön söz,s.56-64.
• Dilimizin bu günü.-İki sahil",13 iyul 2002
• Mətnin qurulma texnikası və semantik strukturu. N.Novruzovaanın "Mətn sintaksisi" (200) əsərinə ön söz
• Mətn sintaksisi məsələləri. -"Türkologiya" jurnalı,2002,

2003

1. «Tiqana» (2003) kitabına rəy.

2. Kəlbəlayı İsmayıl ağırlığı və ya Fərman Kərimzadəni xatırlarkən. –«Vedibasar» qəzeti N2 18 mart 2003.

3. The first human language and ist derivations – Azerbaijan – Azerbaydjan qazerbaydjansı, «Nurlan» nəşriyyatı N1-2, 2003, s. 56-59.

4. Dilimizin bu günü.-Xudafərin qəzeti 28 dekabr 2002. N 14.

5. Nüvədi yanğısı və ya toponimlərin yeni ömrü. – Əmdəməli Əliyevin «Azərbaycan dilinin meğri şivələri» (Bakı, Elm, 2003) əsərinə ön söz. S. 35-50.

6. Ədəbi dilimizin təşəkkül yolu. «Paritet» qəzeti 14 16 iyun 2003, N, 65 – 516.

 

Kitablarım:

 

1.Əzık dramaturqii A.Axverdieva.-AKD,1965,35 s.

2.Azərbaycan dilindən təcrübi məşğələlər.-Bakı, APİ nəşri, 1973,297 s.(kollektiv)

3.Yazıçı və dil.-APİ nəşri,1975,228 s.

4.Komik-bədii vasitələr.-Bakı,Yazıçı,1983,188 s.

5.Qurbani.-Bakı,Yazıçı,1984,47 s.(rus dilində)

6.Əzık azerbaydjanskoy sovetskoy satiriçeskoy prozı.1920-1940 qq.(problema əzıkovıx sredstv i priemov komiçeskoqo),-ADD, Baku,1987,62 s.

7.Bədii ədəbiyyatda komizm üsulları.-Bakı, "Maarif",1987,228 s.

8.Azərbaycan yazıçılarının əsərlərindən səhifələr (F.Həsənovla).-Bakı,"Maarif",1988,77 s.

9.Qurbani (Toplayanı, tərtib edəni, ön sözün müəllifi Q.Kazımov).-Bakı Universiteti Nəşriyyatı,1990,278 s.

10.Qurbani və poetikası.-Bakı, ADPU nəşri,1996,198 s.(monoqrafiya)

11.Sənət düşüncələri.-Bakı, Dövlət Kitab Palatası,1997,576 s.

12.Dilimiz-tariximiz.-Bakı,Elm,1998,280 s.

13.Müasir Azərbaycan dili.Sintaksis.Ali məktəblər üçün dərslik.Bakı,"Ünsiyyət",2000,496 s.

14. Azərbaycan dilinin tarixi.Ən qədim dövrlərdən XIII əsrə qədər.-Bakı, Təhsil» nəşriyyatı,2003.

 

Orta məktəb dərsliklərim:

 

1.Azərbaycan dili.-Rus məktəbinin 2-ci sinfi üçün (M.Səfərovla),1977-1995-ci il nəşrləri.
2.Azərbaycan dili.Rus məktəbinin 3-cü sinfi üçün,1996-cı il və sonrakı nəşrlər.
3.Azərbaycan dili.Azərbaycan məktəbinin 7-8-ci sinifləri üçün (M.Şirəliyev və M.Hüseynzadə ilə),1983-1993-cü il nəşrləri.
4.Türk dili (Y.Seyidovla birlikdə).-7-8-ci siniflər üçün, 1994.
5.Azərbaycan dili (Y.Seyidovla).-7-8-ci siniflər üçün, 1995 -2002-ci il nəşrləri.

 

• Azərbaycan dili.-rus məktəbinin 3-cü sinfi üçün dərslik, Bakı,2003
• Azərbaycaqn dili.-8-9-cu siniflər üçün dərslik, «Təhsil» nəşriyyatı,2003 (dos.F.Şahbazlı ilə)
• 200-yə qədər elmi və elmi-publisistik məqalənin, ali və orta məktəblər üçün 8 proqramın müəllifiyəm. Özüm və kitablarım haqqında 80-dən artıq müsbət rəy çap olunmuşdur.
• 40-dan artıq kitabın elmi redaktoru, onlarca elmlər doktoru və namizədinin opponenti olmuşam. 5 nəfər aspirant və dissertantım müdafiə edib, bir neçəsinin işi hazırdır.
• Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Asiya Kral cəmiyyətinin üzvüyəm (1998), Kembric (İngiltərə) və ABŞ Bioqrafiya İnstitutlarında qeydə alınmışam.(1998)
• 1965-ci ildən ali məktəbdə müəllim, dosent, professor (1989) vəzifələrində işləmişəm. 1988-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişəm. 1989-1997-ci illərdə APİ-nin filologiya fakültəsinin dekanı olmuşam. Həmin dövrdə müdafiə şurasının sədr müavini olmuşam. 1975-ci ildən Təhsil Nazirliyi nəzdində elmi-metodiki şuranın üzvüyəm. !997-1999-cu illərdə AAK-da ekspert komissiyasının üzvü olmuşam.
• 1999-cu ilin aprelindən Nəsimi adına Dilçilik institutunda aparıcı elmi işçi vəzifəsində işləmişəm.2001-ci ildən həmin institutda Azərbaycan dialektologiyası şöbəsinin müdiriyəm.

 

Q.Ş.KAZIMOV

27.01.2003